Vẽ tranh khỏa thân từ lâu đã là chủ đề quan trọng trong hội họa thế giới, song tại Việt Nam vẫn còn nhiều rào cản. Đây không đơn thuần là kỹ thuật nghệ thuật nude, mà là hành trình nghệ thuật đòi hỏi sự tôn trọng, chuyên nghiệp và hiểu biết sâu sắc về cơ thể người.
Trong không gian sáng tạo, người mẫu khỏa thân, các họa sĩ chuyên nghiệp và ký họa khỏa thân tạo nên mối liên kết đặc biệt. Bài viết này phân tích góc nhìn đa chiều về tranh nude, từ tinh thần chuyên nghiệp của người làm nghệ thuật đến giá trị nghệ thuật thực sự của loại hình này.
Tranh Khỏa Thân Trong Lịch Sử Mỹ Thuật
Vẽ khỏa thân chưa bao giờ là đề tài cấm kỵ trong lịch sử nghệ thuật.
Theo họa sĩ Nguyễn Hồng Tuấn, nhìn lại lịch sử mỹ thuật thế giới và Việt Nam, đề tài này luôn được coi trọng. Nhiều tác phẩm đỉnh cao của các bậc thầy đi trước đã chứng minh điều đó.
Tại các trường mỹ thuật, tiết học vẽ hoặc nặn tượng khỏa thân chiếm thời lượng quan trọng. Sinh viên không chỉ làm việc với người mẫu nữ trẻ đẹp.
Họ còn vẽ người già, trẻ em để nắm vững cấu trúc hình thể. Đây là nền tảng để họa sĩ hiểu rõ cơ thể con người – một tác phẩm nghệ thuật tuyệt vời nhất.
Không vẽ phụ nữ có đường cong hoàn hảo, Hồng Tuấn thích vẽ người mẫu mũm mĩm. Anh nhìn thấy tinh thần ẩn sâu bên trong cơ thể họ.
“Khi tiếp cận với mẫu mũm mĩm và già, tôi nhìn thấy quá trình phát triển của họ. Dù thời gian có làm họ già, béo, đường nét thanh xuân vẫn còn đâu đó trên cơ thể. Những sồ sề, gập ghềnh vẫn cứ là cái đẹp của hội họa, cũng chính là cái đẹp của đời sống.”
Góc Nhìn Của Họa Sĩ Nữ Về Tranh Nude
Họa sĩ Dương Ngọc Lụa chọn vẽ tranh khỏa thân sau thời gian dài làm mẹ.
Bà cho rằng ký họa dáng rất quan trọng với họa sĩ chuyên nghiệp. Qua nhiều năm hoạt động nghệ thuật, bà cần rèn luyện lại kỹ năng này để thúc đẩy việc sáng tác.
Vẽ mẫu khỏa thân là chủ đề không thể bỏ qua trong nghệ thuật hội họa. Nơi mà cấu trúc hình thể, sự chân thực và tinh thần tự do được đẩy lên cao.
Họa sĩ tập trung bắt dáng, bắt những khoảnh khắc rung động bằng kỹ thuật cá nhân. Với bà, cơ thể con người là một tác phẩm nghệ thuật tuyệt vời.
Việc quan sát và ghi lại các trạng thái, cảm xúc của người mẫu tạo nên sự kết nối không lời. Là phái đẹp, vẽ tranh khỏa thân phụ nữ, Dương Lụa chọn góc nhìn đi sâu vào con người của họ.
Từ sự mạnh mẽ, kiên cường đến những phút giây yếu mềm và mộng mơ. Mỗi bức tranh là một câu chuyện, một phần của tâm hồn và cảm xúc họa sĩ gửi gắm.
Vì thế, Dương Lụa mở xưởng vẽ TUDO Art Garden và mời các họa sĩ tới cùng ký họa. Điều này mang lại nguồn năng lượng tích cực, cảm hứng sáng tạo và sự gắn kết nghệ thuật.
Khi đứng trước người mẫu khỏa thân, tất cả họa sĩ đều làm việc với tinh thần chuyên nghiệp cao. Họ tôn trọng lẫn nhau và mong muốn tạo ra tác phẩm đẹp đẽ, có giá trị.
Mỗi mẫu sẽ có khoảng 20 phút ở một tư thế. Các họa sĩ tập trung vẽ trong khi mẫu thả lỏng cơ thể, đưa cảm xúc thể hiện qua cái đánh mắt, hất cằm, kiễng chân, cách đan những ngón tay.
Tất cả đều là khoảnh khắc và họa sĩ phải tập trung cao độ. Trong cùng một không gian và điều kiện ánh sáng nhưng mỗi cá nhân với tư duy sáng tác độc lập luôn có những góc nhìn khác nhau.
Quy Trình Làm Việc Chuyên Nghiệp
Không khí làm việc của các họa sĩ và mẫu không căng thẳng như mọi người tưởng.
Có 5 năm làm mẫu khỏa thân, P.A thậm chí không khoác áo choàng sau 10 phút nghỉ để họa sĩ thay đổi bối cảnh. Cô vẫn khỏa thân đi lại, nói chuyện, uống nước, gọi điện thoại.
Các họa sĩ trong quá trình vẽ luôn trêu đùa người mẫu, nói chuyện “trên trời dưới bể”. Họa sĩ Duy Anh cho biết, mục đích của việc trò chuyện này để giảm bớt căng thẳng cho người mẫu.
Cũng như họa sĩ có thể nắm bắt được tính cách của mẫu, từ đó truyền tải vào tác phẩm. Còn việc làm thế nào họa sĩ thoát được ánh nhìn dung tục để mang tới tác phẩm giàu tính nghệ thuật, đó là quãng đường rèn luyện nghề một cách nghiêm túc.
“Khi vẽ khỏa thân, phải thống nhất ngay từ đầu nghệ thuật là nghệ thuật. Tôi không ngại ngùng khi vẽ tranh khỏa thân mà chỉ quan tâm bức vẽ cuối cùng sẽ thế nào nên rất tập trung cho công việc, không còn thời gian cho những việc khác hay suy nghĩ vớ vẩn nữa.”
Nguồn Cảm Hứng Sáng Tạo
Họa sĩ Duy Anh thường sáng tác bắt đầu bằng những suy tưởng, tình cảm cá nhân.
Đề tài nhiều khi lấy theo các bậc thầy cổ điển, đôi khi từ câu chuyện riêng biệt của nhân vật hay người mẫu. Trong lần đi thực tế để tìm cảnh quay cho bộ phim điện ảnh của một người bạn, anh và đạo diễn chở nhau bằng xe máy trên cung đường đèo, rừng cây rậm ở Đồng Văn, Hà Giang.
Nhà cửa thưa thớt, các bản người Mông chỉ vài nhà lại cách nhau rất xa, khung cảnh cô tịch. Giữa không gian mờ ảo của sương giăng miền núi lúc chiều tối, anh bắt gặp một cô thiếu nữ H’Mông mình trần, mặc váy đi ngược chiều.
“Hình ảnh ấy đẹp một cách lạ thường. Đôi mắt trong sáng của người dân miền núi, sự tự nhiên vô tư trong khung cảnh âm u của buổi chiều tối tạo ra cảm giác ma mị, huyền ảo và rất quyến rũ.”
Hình ảnh đẹp cứ in mãi trong tâm trí anh khi về Hà Nội. Sau dịp đó, anh trở lại Hà Giang nhiều lần để tìm lại hình ảnh và cảm giác đó nhưng thật sự khó khăn.
Đến giờ anh vẫn tiếp tục theo đuổi hình ảnh ấy để xây dựng bức tranh Hồn núi.
Người Mẫu Khỏa Thân: Cống Hiến Cho Nghệ Thuật
P.A chia sẻ, vốn là sinh viên một trường mỹ thuật, cảm nhận mình vẽ không đẹp nhưng đam mê nghệ thuật luôn cháy bỏng.
Nên cô chọn cách làm mẫu khỏa thân, lồng tiếng để cống hiến theo một cách khác. Người mẫu khỏa thân có lẽ là công việc gây tò mò bậc nhất bởi sự xa lạ ít nhiều với quan niệm người Á Đông.
Các scandal liên quan đến người mẫu và nghệ sĩ sáng tạo càng khiến những người làm công việc này phải chịu nhiều thị phi, nghi ngại. Nhiều người nghĩ mẫu khỏa thân chấp nhận phơi bày cơ thể vì quá túng thiếu.
Điều này không đúng. P.A. luôn tự tin vì mình là người truyền cảm hứng sáng tạo cho các nghệ sĩ nên nhận được nhiều lời mời làm mẫu.
“Được học mỹ thuật nên đôi khi thấy họa sĩ bí ý tưởng, tôi sẽ trao đổi để có tư thế truyền cảm hứng hơn. Các họa sĩ rất thích làm việc với tôi vì tính chuyên nghiệp trong công việc nên hay đặt lịch mời vẽ riêng.”
Dù làm công việc yêu thích, bản thân nhận thấy không xấu nhưng P.A. cũng như đa phần nhiều mẫu khác, không dám chia sẻ điều này với người thân, bạn bè. Từng bị sàm sỡ khi vẽ khỏa thân 1-1, song P.A cho biết đó chỉ là trường hợp vô cùng hiếm hoi.
Vì thế, cô không từ bỏ ước mơ nghệ thuật mà chỉ coi đó là một “tai nạn nghề nghiệp”, phải có bản lĩnh vượt qua.
Thay Đổi Quan Niệm Về Tranh Nude
M. là vận động viên thể hình, tập luyện nhiều nên cơ thể đã “vắt kiệt mỡ”.
Vì thế, gần như ngực của bà chỉ còn là “màn hình phẳng”. Bà đam mê làm mẫu khỏa thân, từng làm mẫu cho cả con trai vẽ.
Với bà, đây là hành trình nghệ thuật đầy gian nan của cả người mẫu và họa sĩ. Chồng và con trai tới triển lãm trưng bày tác phẩm do bà làm mẫu với tâm thế háo hức, thưởng thức nghệ thuật.
Vẽ tranh khỏa thân không phải là đề tài cấm kỵ hay nhạy cảm như nhiều người vẫn nghĩ. Đây là một phần quan trọng trong lịch sử hội họa, đòi hỏi sự tôn trọng, chuyên nghiệp và hiểu biết sâu sắc. Khi nghệ thuật là nghệ thuật, người mẫu và họa sĩ đều cống hiến với tinh thần cao nhất để tạo ra những tác phẩm có giá trị. Đã đến lúc xã hội cần nhìn nhận đúng về giá trị nghệ thuật của loại hình này, thay vì áp đặt những định kiến lỗi thời.
Ngày cập nhần lần cuối 09/02/2026 bởi Trinh Sắc Màu
